Văn hóa thưởng trà như một dòng chảy xuyên suốt từ xưa đến nay và thấm đẫm vào cuộc sống, tâm hồn của những con người Việt. Trà đã được bắt nguồn, gắn liền và có sức sống mãnh liệt như cuộc sống của những con người Việt trong quá trình lâu dài của 4000 năm lịch sử.
Đã có giai đoạn, trà hầu như chỉ được dùng trong tầng lớp vua chúa, danh gia vọng tộc. Tuy nhiên, nó ngày càng gần gũi, hết sức một mạc, xuất hiện ở mọi nơi và không còn sự phân tầng lớp. Văn hoá thưởng trà của người Việt tuy đã có nhiều sự thay đổi, thế nhưng, nghệ thuật thưởng thức trà của người Việt vẫn mang những nét đẹp riêng và phản ánh được những phong tục, tính cách của người Việt.
Trà được người Việt dùng suốt năm, suốt đời, kể từ quán nước bên hè phố đến ấm trà trong gia đình, hay những nhà hàng sang trọng. Nhâm nhi chén trà là khởi đầu cho những cuộc gặp gỡ hàn huyên của bạn bè tri kỷ, của những cuộc giao lưu bất chợt để từ không quen biết trở thành bạn.
Tại sao lại có tên gọi là trà Thái Nguyên? Trà Thái Nguyên được hiểu là loại trà được trồng, thu hoạch và chế biến tại tỉnh Thái Nguyên. Tuy nhiên, không phải mọi vùng đất tại Thái Nguyên đều phù hợp để trồng trà. Ở Thái Nguyên, có những vùng đất đặc biệt chuyên trồng và sản xuất các loại trà ngon, chất lượng như vùng trà Tân Cương, vùng trà La Bằng,…

Có nhiều loại trà khác nhau như trà búp, trà nõn tôm, trà móc câu, trà đinh, tuy nhiên ít người chú ý đến sự khác biệt giữa chúng.
Để phân biệt các loại trà, chúng ta có nhiều cách khác nhau:
- Phân biệt dựa vào hình dáng của trà
Có thể phân biệt Trà Búp, Trà Móc Câu, Trà Nõn Tôm, Trà Đinh dựa vào hình dáng của chúng. Mỗi loại trà có những đặc điểm sau đây:
Trà Búp: là loại trà truyền thống dễ nhận biết nhất với nguyên liệu chủ yếu là búp non có 2 đến 3 lá từ cây trà già. Sau khi xao xong, màu sắc của trà Búp đậm hơn các loại trà khác.
Trà Móc Câu: được làm từ phần đọt trà và 2 lá non liền kề với đọt. Hình dáng của Trà Móc Câu sau khi xao và sấy khô cong lại hình móc câu và thường các móc này sẽ nối vào nhau. Màu sắc của trà Móc Câu là màu xanh ngả vàng.
Trà Nõn Tôm: hay còn gọi là tôm nõn, có nguyên liệu gần giống với Trà Móc Câu, thường là phần đọt trà thêm 1 – 2 lá non liền kề đọt, tuy nhiên thường non hơn so với Trà Móc Câu. Sau khi xao và sấy khô, Trà Nõn Tôm sẽ cong lên giống hình dạng của tôm và đều tăm tắp.
Trà Đinh: có hình dáng rất dễ nhận biết vì được làm từ búp trà non bao gồm 1 đọt trà ở trên cọng non. Do đó, sau khi sản xuất xong, trà Đinh sẽ hơi cong một chút và không có lá. Màu sắc của trà Đinh là màu xanh đen.

- Phân biệt trà dựa vào màu nước sắc trà
Có nhiều cách để phân biệt các loại trà, trong đó màu sắc của nước trà cũng là một yếu tố quan trọng. Mỗi loại trà có màu sắc khác nhau và những người thường uống trà sẽ dễ dàng nhận ra điều này.
Trà Búp: là loại trà truyền thống, có màu sắc đậm hơn so với các loại trà khác. Nước trà Búp sau khi pha có màu vàng đậm hơn một chút.
Trà Móc Câu: có phần đọt trà giống như Trà Đinh, tuy nhiên, nó còn có lá non nên khi pha trà sẽ có màu xanh nhạt hơn và có chút màu vàng sánh.
Trà Nõn Tôm: cũng có thành phần từ đọt và lá non, nên khi pha trà sẽ có màu vàng chủ đạo, gần giống với Trà Móc Câu nhưng màu xanh nhẹ hơn.
Trà Đinh: là loại trà được làm từ đọt trà và phần non nhất của cây nên có màu sắc nhạt nhất trong các loại trà. Nước trà Đinh sau khi pha có màu xanh trong và sáng.

Trà Đinh
- Phân biệt trà dựa vào mùi và vị
Các loại trà có thể được phân biệt bằng cả thị giác và vị giác. Dưới đây là một số đặc điểm về mùi vị của các loại trà khác nhau mà bạn có thể tham khảo:
Trà Búp: Vị trà đậm đà hơn và có hương thơm nhẹ. Đặc điểm của Trà Búp truyền thống là vị trà đậm đà.
Trà Móc Câu: Vị chát của Trà Móc Câu nhiều hơn so với Trà Đinh, nhưng vị ngọt lại được cảm nhận nhiều hơn và cuối cùng là vị ngậy ngậy. Mùi hương của loại trà này thơm hơn Trà Đinh nhưng không lan tỏa giống như Trà Đinh.
Trà Nõn Tôm: Để phân biệt Trà Nõn với Trà Móc Câu, người uống cần có vị giác nhạy bén và trải nghiệm nhiều về trà. Điểm khác biệt duy nhất của Trà Nõn là vị chát của trà không nhiều như Trà Móc Câu, và khi uống thì mùi thơm của trà cũng nồng hơn.
Để phân loại loại trà Đinh, ta có thể nói rằng đây là một loại trà cao cấp, có vị ngọt đọng lại ở đầu lưỡi và cổ họng sau khi uống. Vị trà cũng béo ngậy, hơi chát tạo ra một cảm giác thanh tao, cân bằng. Mùi thơm của trà cũng rất đặc trưng, có mùi cốm dịu nhẹ, cảm nhận được khi uống.

Trà nõn tôm

Trà búp
Vậy tại sao phân chia Trà 1 Tôm 2 Lá, 3 Lá?
Sở dĩ trà Thái Nguyên được phân chia ra thành nhiều loại và tên gọi khác nhau vì nhằm mục đích đa dạng sản phẩm, nhiều cấp bậc trà để phù hợp với nhu cầu của từng người về gu thưởng thức và giá cả.
Quy chuẩn chọn nguyên liệu để làm trà lúc nào cũng bao gồm 1 tôm hoặc 1 tôm kèm với nhiều lá non liền kề. Theo đó, búp trà nguyên liệu càng có nhiều lá non thì cánh trà sau khi chế biến sẽ to hơn và vị trà sẽ chát nhiều hơn, giá thành cũng sẽ thấp hơn.
Chính vì thế, tùy theo gu thưởng thức trà đậm nhạt của từng người mà sẽ chọn cho mình loại trà thích hợp.
Ngoài những cách trên để phân loại trà thì người dùng có thể tin tưởng vào nhà cung cấp, cơ sở sản xuất trà uy tín để chọn trà. Một cơ sở sản xuất trà uy tín luôn muốn hướng những thứ tốt nhất cho người dùng. Bạn có thể tìm hiểu và đặt mua trà Thái Nguyên tại Orenbe.com
